Dato: 04.06.2025 Svartype: Med merknad Høyringsuttale til forslag om endringar i forskrift om ekstern kvalitetssikring og vedtaksmyndigheit etter energilova. Vi viser til høyringsnotatet frå Energidepartementet datert 26. mai 2025, med forslag om å avvikle kravet til ekstern kvalitetssikring og myndigheitshandsaming av konseptvalutgreiingar (KVU) for store kraftleidningar, samt overføring av vedtaksmynde frå Kongen i statsråd til NVE. Raudt Sogn og Fjordane vil på det sterkaste rå frå at forskriftsendringa vert vedteken i si føreslegne form. Vi meiner forslaget inneber ei svekking av den demokratiske forankringa i kraftpolitikken, reduserer rettstryggleiken for berørte lokalsamfunn og miljøinteresser, og bidreg til ei utvikling der næringslivets krav til effektivitet får forrang over langsiktig samfunnsnytte og miljøomsyn. Svekt demokratisk kontroll Forslaget svekker den politiske forankringa i dei største og mest prinsipielle kraftleidningssakene ved å fjerne KVU-ordninga og redusere rolla til Kongen i statsråd. Vi meiner slike inngrep i natur og lokalsamfunn krev politisk handsaming på høgaste nivå, ikkje berre teknisk forvaltningsvurdering i NVE. Risiko for svekt miljø- og samfunnsvurdering Den eksterne kvalitetssikringa i KVU-prosessen har vore eit viktig verkemiddel for å sikre fagleg tyngde, uavhengig vurdering og offentleg innsyn i tidleg fase. Ved å fjerne dette leddet aukar risikoen for at utilstrekkeleg utgreidde prosjekt vert fremja og at prinsipielle spørsmål om behov og løysingsval ikkje vert handsama på ein open og inkluderande måte. Uakseptabel svekking av urfolks- og lokalsamfunns rettar Samiske interesser, lokalsamfunn og miljøorganisasjonar får svekka moglegheit til å påverke prosjekt i tidleg fase. Dette strir med både samelova og prinsippet om reell folkeleg medverknad i naturinngrepssaker. Kritikkverdig marknadstenking Vi reagerer på at forslaget primært er grunngitt med ønskje om «effektivitet» i møte med næringslivets kraftbehov. Samfunnets bruk av natur og energi må ikkje bli styrt av kommersielle krav til tempo, men av demokratiske og miljømessige vurderingar. Konklusjon Vi går imot dei føreslegne endringane og krev at: KVU-ordninga vert vidareført og styrkt med betre tidsstyring, ikkje avskaffa. Vedtaksmynde for store kraftleidningar held fram hos Kongen i statsråd. Samiske og lokale interesser får styrka stilling i tidleg fase av alle større kraftutbyggingssaker. Vi ber departementet trekke forslaget og i staden leggje til rette for ein meir demokratisk, inkluderande og berekraftig prosess i norsk nettpolitikk. Med helsing Raudt Sogn og Fjordane Kjell Oldeide Leiar Energidepartementet Til høringen Til toppen
