Dato: 09.12.2024 Svartype: Med merknad Vi viser til Digitaliserings- og forvaltningsdepartementet brev av 18. september 2024, der Viderebruksutvalget utgreiing NOU 2024: 14 Med lov skal data deles vart sendt på høyring. Lotteri- og stiftelsestilsynet har ingen konkrete innspel til utvalets forslag, utover å peike på at det er viktig å få tilstrekkeleg med tid til å legge til rette for dei nye krava ei slik lov fører med seg. Stiftelsestilsynet har innspel til lovforslaget i § 2 første ledd bokstav b – verkeområde , som lyder slik: selvstendige rettssubjekter der stat, kommune eller fylkeskommune direkte eller indirekte kontrollerer rettssubjektet gjennom eierskap, stemmerett, styre eller lignende, Vilkåret om at sjølvstendige rettssubjekt der stat, kommune eller fylkeskommune indirekte kontrollerer rettssubjekt gjennom» «styre», er omtalt av lovutvalet i kapittel 9.3.2.5: Bestemmelsen har sitt motstykke i offentleglova § 2 første ledd bokstav c og d, og delvis åpne data-direktivet artikkel 2 nr. 3 ( … ) Med kontrollert menes det eierskap, stemmerett, kontroll over eller rett til å utnevne styret i rettssubjektet, eller lignende. ( … ) Loven gjelder også for rettssubjekter der stat, kommune eller fylkeskommune har rett til å utnevne styret. Lovutvalet viser til at føresegna har sitt motstykke i offentleglova § 2 første ledd bokstav d. Den lyder slik: sjølvstendige rettssubjekt der stat, fylkeskommune eller kommune direkte eller indirekte har rett til å velje meir enn halvparten av medlemmene med røysterett i det øvste organet i rettssubjektet. I Justis- og politidepartementets Rettleiar til offentleglova står følgjande om tolkinga av offentleglova § 2 første ledd bokstav d: Etter bokstav d vil eit sjølvstendig rettssubjekt vere omfatta av lova dersom stat, fylkeskommune eller kommune direkte eller indirekte har rett til å velje meir enn halvparten av medlemmene med røysterett i det øvste organet i rettssubjektet. Bokstav d vil fyrst og fremst vere aktuell for stiftingar og andre sjølveigande rettssubjekt, men er ikkje avgrensa til berre å gjelde slike rettssubjekt. Dersom vilkåra i § 2 fyrste ledd bokstav c eller d fyrst er oppfylde for eit rettssubjekt, vil lova gjelde for alle delar av verksemda i rettssubjektet, uavhengig av kva type verksemd det driv. Ut frå dette forstår vi ovannemnde lovforslag slik at datadelingslovens krav er meint å omfatte stiftelsar der det offentlege direkte eller indirekte har rett til å velje fleire enn halvparten av styremedlemmane. Som Stiftelsestilsyn er vi skeptisk til dei konsekvensane eit så vidt formulert verkeområde fordatadelingsloven vil kunne få for ei rekke små, mellomstore og for så vidt store stiftelsar. Det er viktig å sjå kvar enkelt regulering av verkeområde for ei lov, i lys av dei omsyna den aktuelle lova er sett til å regulere og ta vare på. I den grad lovforslaget i § 2 første ledd bokstav b inneber at loven vil omfatte stiftelsar, vil dette ikkje kunne grunngjevast med dei ordinære omsyna bak datadelingsloven. Dette må derfor grunngjevast med andre omsyn enn dei som går fram av lovutvalet si utgreiing i NOU 2024: 14. Grunngivinga for dette ligg i det som kjenneteiknar ein stiftelse. Stiftelsar er formålsstyrt, og det er såleis ingen utanfor stiftelsen som kan kontrollere (instruere) den, heller ikkje det offentlege. Idet stiftelsar ikkje har eksterne eigarar, kan det aldri vere snakk om å ha ein eigardel i ein stiftelse. Det er vanleg å seie at formålet eig stiftelsen. Styret er alltid det øvste organet i ein stiftelse. Ut frå det som er sagt ovanfor, vil vi vidare minne om at eit styreverv i ein stiftelse er eit reint personleg verv der lojaliteten til ein styremedlem berre kan liggje til stiftelsen. Styremedlemmar har såleis ikkje lovleg høve til å «representere» det offentlege inn i styrearbeidet. Om det offentlege direkte eller indirekte har rett til å velje eit fleirtal av styremedlemmane, er ikkje det nødvendigvis nokon indikasjon på at stiftelsen har tilknyting til det offentlege. Historisk, men også i våre dagar, har det vore vanleg at private opprettarar har hatt eit ønske om at det offentlege er valorgan for alle eller nokre styremedlemmar. Det offentlege har ofte sagt seg villig til å vere dette, utan at verken stiftelsens formål eller kapital har noko med den offentlege verksemda å gjere. Det vil vere krevjande for stiftelsar å bli omfatta av datadelingsloven, og måtte innordne seg etter denne lovas krav. Vi vil vidare vise til at stiftelsesforma først og fremst er ei organisasjonsform. Stiftelsar er private rettssubjekt – nokre av dei er næringsdrivande og mange av dei er viktige innanfor frivillig verksemd i Noreg. Å underlegge stiftelsar verkeområdet for datadelingsloven vil vere i strid med overordna politiske føringar i forenklingsarbeidet for næringslivet og i Frivilligmeldinga, der forenkling for dei frivillige aktørane står sentralt. Ut frå ovannemnde vil Stiftelsestilsynet foreslå at lovforslaget § 2 første ledd bokstav b får ein unntaksregel for stiftelsar. Digitaliserings- og forvaltningsdepartementet Til høringen Til toppen <div class="page-survey" data-page-survey="133" data-page-survey-api="/api/survey/SubmitPageSurveyAnswer" data-text-hidden-title="Tilbakemeldingsskjema" data-text-question="Fant du det du lette etter?"
